Το Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων καταγράφει τα φυσικά πρόσωπα που κατέχουν ή ελέγχουν ουσιαστικά μια εταιρεία ή άλλη νομική οντότητα.
Νέο νομοσχέδιο προβλέπει αλλαγές στη λειτουργία, την εποπτεία και την πρόσβαση στα στοιχεία του Μητρώου. Κατά τη δημοσίευση του παρόντος άρθρου, η Βουλή επεξεργάζεται ακόμη τις σχετικές διατάξεις. Επομένως, οι προτεινόμενες αλλαγές θα οριστικοποιηθούν μετά την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.
Τι ισχύει σήμερα
Οι βασικές υποχρεώσεις των εταιρειών ισχύουν ήδη. Κάθε υπόχρεο νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα πρέπει:
- να τηρεί ειδικό μητρώο στην έδρα ή τη μόνιμη εγκατάστασή του,
- να καταχωρίζει τα στοιχεία στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων,
- να διατηρεί ακριβείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες,
- να δηλώνει κάθε μεταβολή μέσα σε 60 ημέρες.
Το ειδικό μητρώο πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον το ονοματεπώνυμο, την ημερομηνία γέννησης, την υπηκοότητα και τη χώρα διαμονής του πραγματικού δικαιούχου. Επιπλέον, καταγράφει το είδος και την έκταση των δικαιωμάτων που κατέχει.
Την ευθύνη για την τήρηση και την επικαιροποίηση φέρει ο νόμιμος εκπρόσωπος ή πρόσωπο που έχει λάβει ειδική εξουσιοδότηση από το αρμόδιο εταιρικό όργανο.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη μεταφορά της λειτουργίας και της εποπτείας του Μητρώου στην ΑΑΔΕ. Η ακριβής ημερομηνία της μεταφοράς θα καθοριστεί με νεότερη κοινή απόφαση.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει:
- ενισχυμένες δυνατότητες ελέγχου από την ΑΑΔΕ,
- διασύνδεση με άλλα πληροφοριακά συστήματα,
- δυνατότητα επιτόπιου ελέγχου του ειδικού μητρώου,
- νέα διαδικασία πρόσβασης για πρόσωπα που αποδεικνύουν ειδικό έννομο συμφέρον,
- προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών κατά πράξεων επιβολής προστίμου.
Οι αλλαγές ενισχύουν τη δυνατότητα των αρχών να ελέγχουν την ακρίβεια και την πληρότητα των καταχωρίσεων.
Τι πρέπει να ελέγξει η εταιρεία
Η ηλεκτρονική καταχώριση αποτελεί μόνο ένα μέρος της υποχρέωσης. Η εταιρεία πρέπει επίσης να μπορεί να τεκμηριώσει τον τρόπο με τον οποίο προσδιόρισε τον πραγματικό δικαιούχο.
Για τον λόγο αυτό, χρειάζεται να ελέγξει αν τα στοιχεία του Μητρώου συμφωνούν με:
- το ισχύον καταστατικό,
- το βιβλίο εταίρων ή μετόχων,
- τις μεταβιβάσεις εταιρικών συμμετοχών,
- τα δικαιώματα ψήφου,
- τυχόν συμφωνίες που επηρεάζουν τον έλεγχο της εταιρείας,
- τα στοιχεία που εμφανίζονται σε άλλα εταιρικά αρχεία.
Κάθε αλλαγή στη μετοχική σύνθεση ή στον τρόπο άσκησης ελέγχου χρειάζεται άμεση αξιολόγηση. Στη συνέχεια, η εταιρεία πρέπει να ενημερώνει το Μητρώο μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία.
Κυρώσεις και ενημερότητα
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει κυρώσεις για:
- τη μη υποβολή αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης,
- την εκπρόθεσμη υποβολή,
- την καταχώριση ελλιπών ή ανακριβών στοιχείων,
- τη μη τήρηση του ειδικού μητρώου στην έδρα.
Ανάλογα με την παράβαση και το μέγεθος της οντότητας, τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν από 5.000 έως 40.000 ευρώ. Επιπλέον, συγκεκριμένες παραβάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε δέσμευση της χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας έως την αποκατάστασή τους.
Επομένως, οι εταιρείες χρειάζεται να αντιμετωπίζουν τα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων ως βασικό αρχείο εταιρικής συμμόρφωσης. Ο τακτικός έλεγχος περιορίζει τον κίνδυνο ανακριβειών, καθυστερήσεων και κυρώσεων.
Νεότερη ενημέρωση θα ακολουθήσει μόλις οριστικοποιηθούν οι σχετικές διατάξεις και οι πρακτικές οδηγίες εφαρμογής.
