Η παροχή υπηρεσιών σε πελάτες του εξωτερικού δημιουργεί σημαντικές επιχειρηματικές ευκαιρίες για ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Παράλληλα, όμως, συνοδεύεται από διαφορετικούς κανόνες σχετικά με τον ΦΠΑ, την τιμολόγηση και τις φορολογικές υποχρεώσεις, ανάλογα με τη χώρα του πελάτη, την ιδιότητά του και το είδος της υπηρεσίας.
Ο οδηγός αυτός αφορά αποκλειστικά την παροχή υπηρεσιών και όχι την πώληση αγαθών, για την οποία εφαρμόζονται διαφορετικές διατάξεις σχετικά με τον ΦΠΑ και τις τελωνειακές διαδικασίες.
Οι διεθνείς συναλλαγές δημιουργούν συγκεκριμένες φορολογικές υποχρεώσεις. Για τον λόγο αυτό, κάθε επιχείρηση χρειάζεται να γνωρίζει πότε χρεώνει ΦΠΑ, πότε χρησιμοποιεί την Αντίστροφη Χρέωση ΦΠΑ, πώς εκδίδει σωστά τα παραστατικά της και ποιες υποχρεώσεις προκύπτουν από το VIES και το myDATA.
Συγκεκριμένα, στον οδηγό που ακολουθεί, παρουσιάζουμε όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζετε για την παροχή υπηρεσιών στο εξωτερικό το 2026.
Τι περιλαμβάνει η παροχή υπηρεσιών στο εξωτερικό;
Μια επιχείρηση ή ένας ελεύθερος επαγγελματίας παρέχει υπηρεσίες στο εξωτερικό όταν συνεργάζεται με πελάτη που δραστηριοποιείται εκτός Ελλάδας.
Για παράδειγμα, οι υπηρεσίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:
- συμβουλευτικές υπηρεσίες,
- υπηρεσίες πληροφορικής,
- digital marketing,
- ανάπτυξη λογισμικού,
- μεταφράσεις,
- εκπαίδευση,
- λογιστικές υπηρεσίες,
- τεχνικές ή επιστημονικές υπηρεσίες.
Επομένως, η χώρα εγκατάστασης του πελάτη και η ιδιότητά του καθορίζουν τον τρόπο φορολόγησης της συναλλαγής.
Πώς προσδιορίζεται η φορολογική αντιμετώπιση μιας υπηρεσίας;
Πριν από την έκδοση τιμολογίου, είναι σημαντικό να προσδιοριστεί σωστά η φορολογική μεταχείριση της συναλλαγής. Για τον σκοπό αυτό εξετάζονται κυρίως:
- αν ο πελάτης είναι επιχείρηση (B2B) ή ιδιώτης (B2C),
- αν είναι εγκατεστημένος σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε τρίτη χώρα,
- η φύση της υπηρεσίας,
- οι κανόνες για τον τόπο παροχής της υπηρεσίας, σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία.
Η αξιολόγηση αυτών των παραγόντων καθορίζει αν θα επιβληθεί ελληνικός ΦΠΑ ή αν εφαρμόζεται διαφορετικό φορολογικό καθεστώς.
Πότε εφαρμόζεται η Αντίστροφη Χρέωση ΦΠΑ;
Στις περισσότερες διασυνοριακές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (B2B) εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, εφαρμόζεται ο μηχανισμός της Αντίστροφης Χρέωσης ΦΠΑ (Reverse Charge).
Στην περίπτωση αυτή, ο Έλληνας πάροχος εκδίδει το τιμολόγιο χωρίς ελληνικό ΦΠΑ και η συναλλαγή αντιμετωπίζεται φορολογικά σύμφωνα με τους κανόνες που εφαρμόζονται στον τόπο φορολόγησης της συναλλαγής.Για να εφαρμοστεί η Αντίστροφη Χρέωση, συνήθως απαιτείται:
- η συναλλαγή να πραγματοποιείται μεταξύ δύο επιχειρήσεων (B2B),
- ο πελάτης να διαθέτει έγκυρο ενδοκοινοτικό ΑΦΜ,
- να έχει προηγηθεί έλεγχος της εγκυρότητας του ΑΦΜ μέσω του συστήματος VIES,
- η υπηρεσία να υπάγεται στον γενικό κανόνα περί τόπου παροχής και να μην εμπίπτει σε ειδικές εξαιρέσεις,
- να τηρούνται οι σχετικές υποχρεώσεις υποβολής δηλώσεων, όπου αυτές προβλέπονται.
Διαβάστε, επίσης, τον αναλυτικό οδηγό των Accountsaints για την Αντίστροφη Χρέωση ΦΠΑ στις Υπηρεσίες Εξωτερικού.
Πότε δεν εφαρμόζεται η Αντίστροφη Χρέωση;
Η Αντίστροφη Χρέωση δεν εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση παροχής υπηρεσιών. Υπάρχουν κατηγορίες υπηρεσιών που υπάγονται σε ειδικούς κανόνες, όπως ενδεικτικά:
- υπηρεσίες που σχετίζονται με ακίνητα,
- ορισμένες μεταφορικές υπηρεσίες,
- πολιτιστικές, εκπαιδευτικές ή ψυχαγωγικές εκδηλώσεις,
- άλλες υπηρεσίες για τις οποίες η νομοθεσία προβλέπει διαφορετικό τόπο φορολόγησης.
Για τον λόγο αυτό, κάθε συναλλαγή θα πρέπει να αξιολογείται με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της.
Πώς χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις το VIES;
Οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν το VIES για να ελέγχουν την εγκυρότητα των αριθμών ΦΠΑ πελατών από άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιούν το σύστημα για να:
- επιβεβαιώνουν τα στοιχεία των πελατών,
- τεκμηριώνουν τις συναλλαγές τους,
- υποστηρίζουν τη σωστή εφαρμογή της Αντίστροφης Χρέωσης ΦΠΑ.
Επομένως, κάθε επιχείρηση που συνεργάζεται με επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρειάζεται να γνωρίζει τις υποχρεώσεις που σχετίζονται με το VIES.
Πώς εκδίδουν οι επιχειρήσεις τιμολόγιο σε πελάτη του εξωτερικού;
Οι επιχειρήσεις αναγράφουν συνήθως στο τιμολόγιο:
- τα στοιχεία του εκδότη,
- τα στοιχεία του πελάτη,
- τον αριθμό ΦΠΑ
- περιγραφή της υπηρεσίας,
- την αξία της συναλλαγής,
- το νόμισμα συναλλαγής,
- τις απαραίτητες φορολογικές ενδείξεις.
Επιπλέον, όταν εφαρμόζουν την Αντίστροφη Χρέωση ΦΠΑ, αναγράφουν τη σχετική ένδειξη στο παραστατικό.
Διαβάστε, επίσης, τον οδηγό των Accountsaints για το Τιμολόγιο σε Αλλοδαπή Εταιρεία.
Τι ισχύει για τους ελεύθερους επαγγελματίες;
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες αντιμετωπίζουν παρόμοιες φορολογικές υποχρεώσεις με τις επιχειρήσεις όταν παρέχουν υπηρεσίες στο εξωτερικό. Πιο συγκεκριμένα:
- ελέγχουν τα στοιχεία του πελάτη,
- εφαρμόζουν σωστά τον ΦΠΑ,
- υποβάλλουν τις απαραίτητες δηλώσεις,
- διαχειρίζονται σωστά τις υποχρεώσεις VIES,
- διαβιβάζουν ορθά τα δεδομένα στο myDATA.
Διαβάστε επίσης τον αναλυτικό οδηγό για τον Ελεύθερο Επαγγελματία με Πελάτες στο Εξωτερικό.
Τι ισχύει για πελάτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Πολλές ελληνικές επιχειρήσεις συνεργάζονται με πελάτες στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στον Καναδά και σε άλλες τρίτες χώρες. Στις συναλλαγές με επιχειρήσεις εγκατεστημένες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επιβολή ή μη ελληνικού ΦΠΑ εξαρτάται από τους κανόνες περί τόπου παροχής της συγκεκριμένης υπηρεσίας. Για τον λόγο αυτό, κάθε συναλλαγή θα πρέπει να εξετάζεται με βάση τη φύση της υπηρεσίας και τις ισχύουσες διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ.
Ωστόσο, κάθε επιχείρηση χρειάζεται να αξιολογεί ξεχωριστά κάθε συναλλαγή, καθώς η φύση της υπηρεσίας επηρεάζει τη φορολογική αντιμετώπιση.
Κατά κανόνα, όταν οι υπηρεσίες παρέχονται από ελληνική επιχείρηση προς επιχείρηση (B2B) εγκατεστημένη εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως τόπος παροχής θεωρείται ο τόπος εγκατάστασης του λήπτη της υπηρεσίας. Ωστόσο, ο γενικός αυτός κανόνας δεν εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις. Ο Κώδικας ΦΠΑ προβλέπει ειδικές εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες υπηρεσιών, όπως οι υπηρεσίες που σχετίζονται με ακίνητα, οι μεταφορές, οι πολιτιστικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις, οι υπηρεσίες εστίασης, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις μεταφορικών μέσων, καθώς και ορισμένες ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες. Στις περιπτώσεις αυτές, ο τόπος φορολόγησης μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της υπηρεσίας και τις ειδικές διατάξεις της νομοθεσίας.
Για τον λόγο αυτό, πριν από την έκδοση του τιμολογίου, η επιχείρηση χρειάζεται να επιβεβαιώνει την ιδιότητα και τη χώρα εγκατάστασης του πελάτη, να εξετάζει αν εφαρμόζεται ο γενικός κανόνας ή κάποια από τις εξαιρέσεις και να εκδίδει το παραστατικό σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κώδικα ΦΠΑ. Η σωστή αξιολόγηση κάθε συναλλαγής συμβάλλει στην ορθή φορολογική αντιμετώπιση και μειώνει τον κίνδυνο λαθών ή μελλοντικών φορολογικών διαφορών.
Τι ισχύει όταν ο πελάτης είναι ιδιώτης;
Όταν οι υπηρεσίες παρέχονται σε ιδιώτες (B2C), εφαρμόζεται κατά κανόνα διαφορετικός κανόνας από ό,τι στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ως τόπος παροχής θεωρείται η χώρα όπου είναι εγκατεστημένος ο πάροχος της υπηρεσίας. Ωστόσο, για ορισμένες κατηγορίες υπηρεσιών, όπως οι υπηρεσίες που σχετίζονται με ακίνητα, οι ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες ή άλλες ειδικές περιπτώσεις που προβλέπει ο Κώδικας ΦΠΑ, εφαρμόζονται διαφορετικοί κανόνες. Για τον λόγο αυτό, η φορολογική αντιμετώπιση κάθε συναλλαγής θα πρέπει να εξετάζεται με βάση το είδος της υπηρεσίας και τις σχετικές διατάξεις.
Επειδή κάθε περίπτωση μπορεί να παρουσιάζει ιδιαιτερότητες, η έγκαιρη φορολογική καθοδήγηση συμβάλλει στην ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας και στην αποφυγή λαθών. Εάν η επιχείρησή σας παρέχει υπηρεσίες σε πελάτες του εξωτερικού, η ομάδα των Accountsaints μπορεί να σας υποστηρίξει με εξειδικευμένες λύσεις για τη σωστή τιμολόγηση και τη φορολογική συμμόρφωση.
